Dyrektywa EPBD rozgrzewa debatę publiczną, a właściciele budynków i samorządy zadają coraz bardziej konkretne pytania o koszty, terminy i wsparcie. Poseł Marcin Skonieczka złożył w tej sprawie interpelację do Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Odpowiedź resortu pokazuje, na jakim etapie są prace – i co tak naprawdę oznacza dla osób fizycznych, samorządów i biznesu?

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – powszechnie znana jako EPBD – to jeden z kluczowych aktów regulacyjnych kształtujących politykę energetyczną i budowlaną Unii Europejskiej na najbliższe dekady.

Jej cel jest ambitny: dekarbonizacja europejskiego zasobu budowlanego do 2050 roku.

Liczby mówią same za siebie. Budynki odpowiadają za 40% zużywanej energii i 36% emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej. Ogrzewanie, chłodzenie i ciepła woda użytkowa to aż 80% energii zużywanej przez europejskie gospodarstwa domowe. Bez głębokiej transformacji sektora budowlanego osiągnięcie celów klimatycznych jest po prostu niemożliwe.

W Polsce temat nabiera szczególnej wagi – krajowy zasób budowlany jest mocno przestarzały energetycznie, a skala potrzeb termomodernizacyjnych ogromna. To właśnie dlatego interpelacja poselska złożona przez Marcina Skonieczką w styczniu 2026 roku trafiła w sedno publicznej debaty.

Poseł Skonieczka sformułował trzy pytania, które są dziś na ustach właścicieli budynków, zarządców nieruchomości, samorządowców i inwestorów:

• Po pierwsze – kiedy i w jakiej formie pojawi się Krajowy Plan Renowacji Budynków (KPRB)?
• Po drugie – czy ministerstwo oceniło realne koszty wdrożenia EPBD i co z mechanizmami wsparcia finansowego?
• Po trzecie – czy powstaną jednolite wytyczne i materiały informacyjne, które ograniczą chaos interpretacyjny przy wdrażaniu dyrektywy?

To pytania ważne nie tylko z perspektywy politycznej, ale przede wszystkim praktycznej – z perspektywy tysięcy podmiotów, które będą musiały te regulacje stosować.

Odpowiedzi udzielił Michał Jaros, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Pismo datowane jest na 19 lutego 2026 roku. Warto dokładnie przeanalizować, co z tej odpowiedzi wynika – bo jest w niej zarówno konkret, jak i charakterystyczna dla dokumentów rządowych powściągliwość.

KPRB w II kwartale 2026 roku – ale z zastrzeżeniem

Na pierwsze pytanie o stan prac nad KPRB ministerstwo odpowiedziało, że trwają prace legislacyjne nad uzyskaniem wpisu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Dopiero po uzyskaniu takiego wpisu możliwe będzie skierowanie projektu do konsultacji publicznych.

Skierowanie projektu KPRB do konsultacji publicznych planowane jest na II kwartał 2026 roku. Ministerstwo zastrzega jednak, że termin ten jest uzależniony od uzyskania wspomnianego wpisu. To ważna informacja – oznacza, że harmonogram może się przesunąć, jeśli proces administracyjny będzie się opóźniał.

KPRB zastąpi dotychczasową Długoterminową Strategię Renowacji Budynków (DSRB), przyjętą przez Radę Ministrów w lutym 2022 roku. Nowy dokument ma być „mapą drogową renowacji budynków” z krajową ścieżką dekarbonizacji do 2050 roku, skupiając się w pierwszej kolejności na budynkach o najniższych parametrach energetycznych.

Koszty i wsparcie finansowe – ocena skutków regulacji dopiero w przygotowaniu

W odpowiedzi na pytanie o koszty modernizacji ministerstwo wskazuje, że szczegółowa analiza kosztów zostanie zawarta w dokumencie oceny skutków regulacji (OSR) przygotowanym do projektu ustawy implementującej dyrektywę. Na razie OSR nie jest gotowy.

Resort wymienia natomiast szereg istniejących instrumentów wsparcia: program „Czyste Powietrze”, ulgę termomodernizacyjną, program TERMO oraz programy finansowane ze środków Funduszu Modernizacyjnego. KPRB ma zawierać kompleksowe informacje o dostępnych formach wsparcia – zarówno dla istniejących, jak i nowych budynków.

Warto odnotować wyraźny przekaz ideowy w odpowiedzi ministerstwa: działania termomodernizacyjne mają być podejmowane w oparciu o opłacalność ekonomiczną i wykonalność techniczną, a KPRB nie będzie narzucał konkretnym właścicielom nieruchomości żadnych obowiązków renowacyjnych.

Poradnik i doradcy energetyczni – narzędzia już istnieją

Odpowiadając na pytanie o wytyczne i materiały informacyjne, ministerstwo wskazuje na dwa istniejące zasoby. Pierwszy to Poradnik w zakresie poprawy charakterystyki energetycznej budynków – dostępny na stronie resortu, zawierający omówienie środków poprawy efektywności energetycznej i regulacji prawnych.

Drugi zasób to projekt Doradztwa Energetycznego 2.0 – ogólnopolska sieć bezpłatnych doradców działająca od 2016 roku, obecna w każdym województwie. Z pomocy doradców mogą korzystać osoby fizyczne, samorządy, sektor mieszkaniowy oraz przedsiębiorcy. To narzędzie godne uwagi, często niedoceniane w debacie publicznej.

Dla właścicieli budynków prywatnych

Kluczowy przekaz resortu jest następujący: nikt nie będzie Cię zmuszał do termomodernizacji z mocy KPRB. Dokument ten jest strategiczny i ramowy – nie nakłada obowiązków na konkretnych właścicieli. Decyzje o modernizacji pozostają dobrowolne, ale państwo będzie zachęcać do nich programami wsparcia.

Praktyczny wniosek: warto już teraz zapoznać się z dostępnymi instrumentami finansowymi – program „Czyste Powietrze” i ulga termomodernizacyjna są aktywne. Czekanie na KPRB nie jest konieczne, by zacząć planować inwestycje.

Dla jednostek samorządu terytorialnego

Samorządy stoją przed podwójnym wyzwaniem – z jednej strony jako zarządcy własnych budynków użyteczności publicznej, z drugiej strony jako podmioty wspierające lokalnych mieszkańców w procesie transformacji. Odpowiedź ministerstwa sugeruje, że szczegółowe informacje o kosztach dla JST pojawią się dopiero w OSR do projektu ustawy.

Rekomendacja: już teraz warto korzystać z bezpłatnego Doradztwa Energetycznego 2.0 i mapować budynki gminne pod kątem efektywności energetycznej. Im wcześniej JST zidentyfikuje potrzeby i możliwości finansowania, tym sprawniej przeprowadzi procesy modernizacyjne.

Dla sektora budowlanego i inwestorów

Projekt ustawy implementującej EPBD wprowadzi zmiany dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej, kontroli systemów ogrzewania i klimatyzacji, automatyzacji systemów technicznych, energii słonecznej oraz infrastruktury mobilnej na parkingach. Dla branży budowlanej, instalacyjnej i usług energetycznych to sygnał: popyt na te kompetencje będzie rósł. Firmy, które dziś inwestują w specjalizację w tych obszarach, zyskują przewagę konkurencyjną.

Jako praktyk Public Affairs muszę wskazać kilka luk, które odpowiedź resortu pozostawia otwarte:

• Brak konkretnego harmonogramu legislacyjnego. Odpowiedź nie podaje, kiedy projekt ustawy implementującej EPBD trafi do Sejmu. To kluczowa informacja dla wszystkich podmiotów planujących dostosowanie do nowych wymogów.
• Brak informacji o nowych instrumentach wsparcia. Resort wymienia istniejące programy, ale nie sygnalizuje, czy w związku z implementacją EPBD planowane są nowe lub rozszerzone mechanizmy finansowe dedykowane konkretnie celom dyrektywy.
• Brak szacunków kosztowych. Pytanie o koszty dla właścicieli budynków i JST pozostaje bez odpowiedzi merytorycznej – zostało odłożone do OSR, który jeszcze nie istnieje.

Wdrożenie dyrektywy EPBD w Polsce jest procesem, który dopiero nabiera tempa. Konsultacje publiczne KPRB planowane na II kwartał 2026 roku będą ważnym momentem – to wtedy interesariusze uzyskają realną możliwość wpływu na kształt krajowej strategii renowacji budynków.

Przekaz ministerstwa jest wyraźny: EPBD to szansa, nie zagrożenie. Zmniejszenie zużycia energii, obniżenie kosztów eksploatacji budynków, uniezależnienie od paliw kopalnych, nowe miejsca pracy w sektorze technologii budowlanych – to realne korzyści, które mogą wyniknąć ze sprawnie przeprowadzonej transformacji.

Jednak aby ta szansa się zmaterializowała, potrzebna jest transparentność procesu legislacyjnego, wczesne zaangażowanie interesariuszy i konkretne mechanizmy wsparcia finansowego. Brak tych elementów to główne ryzyka, które warto monitorować w najbliższych miesiącach.

Branżę budowlaną, samorządy i właścicieli nieruchomości czeka jeden z największych procesów adaptacyjnych ostatnich dekad. Im wcześniej zaczniesz się do niego przygotowywać – tym lepiej.